Czy kawa jest zdrowa? – omawiamy wpływ kawy na organizm człowieka

kawa a zdrowie

Kawa towarzyszy większości z nas niemal codziennie. Cenimy ją za smak, aromat i właściwości pobudzające. Niewiele osób zdaje sobie jednak sprawę, że kawa wpływa również na nasze zdrowie. Działa na metabolizm, odchudza, chroni przed niektórymi chorobami. Z drugiej strony nadmiar kawy może wywołać efekty niepożądane. Niektóre osoby, szczególnie zmagające się z wrzodami żołądka, powinny zrezygnować z tego czarnego napoju.

Właściwości kawy

Znana nam kawa produkowana jest z pestek owoców wiecznie zielonych krzewów kawowców, które uprawiane są w strefie międzyzwrotnikowej. Spotkać je można przede wszystkim w Ameryce Południowej i Afryce.

Najbardziej popularna na świecie jest kawa sypana pochodząca z odmiany Arabica. Jest ona bardzo aromatyczna i łagodna w smaku. Drugie miejsce należy do odmiany Robusta, która rośnie w Azji południowo-wschodniej i w Brazylii. Różni się od Arabici tym, że ma lekko gorzkawy smak i ma aż 50 procent więcej kofeiny.

Odmiana to nie jedyne kryterium podziału, obecnie można wyróżnić czarną kawę paloną i zieloną. W ostatnim czasie dużą popularnością cieszy się druga z wymienionych kaw. Swój kolor zawdzięcza temu, że nie jest palona. Poza tym upodobali ją sobie wszyscy ci, których celem jest zrzucenie zbędnych kilogramów masy ciała. Wykazano, że picie kawy zielonej pozwala na utratę nawet 30% tkanki tłuszczowej oraz redukcję cellulitu. Mimo tych właściwości, najbardziej znana jest kawa czarna sypana. Wyróżnia się ona dwukrotnie większą zawartością kofeiny niż popularna dziś kawa rozpuszczalna czyli liofilizowana, która ma trochę inny wpływ na zdrowie niż kawa naturalna. Ten rodzaj kawy powstaje poprzez suszenie na drodze wymrażania, sprawia to, że kawa przyjmuje formę „kryształków”.

Wspomnianą kofeinę uznaje się za najbardziej cenny składnik kawy. Przez wiele lat badano szkodliwość kofeiny. Dziś już wiadomo, że poza działaniem pobudzającym, wpływa ona na cały ludzki organizm. Kawa ma właściwości lecznicze. Oszacowano, że dawka lecznicza kofeiny wynosi 200 mg (filiżanka czarnej kawy to 70-140 mg kofeiny, zaś filiżanka kawy rozpuszczalnej, 95 mg tej substancji). Tak samo jak teofilina i teobromina, kofeina oddziałuje na centralny układ nerwowy. Znacznie przyśpiesza przepływ impulsów elektrycznych w mózgu. Pobudza umysł, ułatwia koncentrację oraz poprawia pamięć krótkotrwałą. Udowodniono, że kawa jest też źródłem antyoksydantów (takich jak kwasy chlorogenowy i kawowy), których zadaniem jest neutralizacja wolnych rodników tlenowych w organizmie.

Zalety picia kawy

Kawa mielona ma właściwości odchudzające, a to wszystko dzięki kofeinie, która przyspiesza spalanie tłuszczów. Właśnie z powodu pozytywnego wpływu kawy na trawienie, jest ona obecnie jednym ze składników preparatów wspomagających redukcję masy ciała. Wykorzystywana jest też w środkach przeciwastmatycznych czy przeciwbólowych. Znalazła zastosowanie w preparatach przeciwmigrenowych.

Przyjrzyjmy się też dokładniej jakie są właściwości kawy parzonej. Picie kawy oczyszcza organizm z toksyn i tym samym ma wpływ na narządy wewnętrzne, takie jak wątroba.

Składniki kawy chronią przed uszkodzeniami materiał genetyczny w komórkach, dzięki czemu mogą uchronić przed niektórymi chorobami nowotworowymi. Przeprowadzone do tej pory badania pokazały, że picie kawy jest w stanie zmniejszyć ryzyko raka wątroby i rozwoju cukrzycy typu 2. Ponadto amerykańscy naukowcy dowiedli, że częste picie kawy może zmniejszyć ryzyko takich chorób, jak Parkinson i Alzheimer.

Właściwości zdrowotne ma też kawa zbożowa. Produkuje się ją z palonych ziaren żyta, jęczmienia, pszenicy. W jej składzie występuje również korzeń mniszka, buraka cukrowego i cykorii. Kawa zbożowa to kopalnia substancji odżywczych, takich jak białko oraz węglowodany. Jest ona pozbawiona tłuszczu. Znaleźć można w niej takie składniki odżywcze, jak magnez czy selen. Kawa zbożowa jest źródłem polifenoli, które mają właściwości przeciwutleniające oraz witamin z grupy B. Posiada też bardzo dużo błonnika. W przeciwieństwie do innych rodzajów kawy, nie zawiera substancji silnie pobudzających. Dzięki temu mogą ją spożywać dzieci. Kawa zbożowa nie działa źle na żołądek. Jest bezpieczna dla osób, które mają problemy z układem pokarmowym.

Dbając o swoje zdrowie, warto jest zainteresować się kawą gotowaną. Właściwości kawy gotowanej powodują, że zachowuje ona wszystkie zalety i właściwości kawy, jaką znamy na co dzień – jest smaczna i aromatyczna. Jednak jej dodatkowym atutem jest nie zakwaszanie organizmu. Kawa gotowana jest szczególnie zalecana osobom z nadkwasotą żołądka lub tendencją do zgagi. Jest to sposób, aby przy takich problemach zdrowotnych nie musieć zupełnie rezygnować z kawy.

W sklepach mamy także do wyboru kawę orkiszową o właściwościach zdrowotnych. Nie jest ona jeszcze tak popularna, choć wykazuje wiele zalet. Między innymi kawa orkiszowa jest lekkostrawna i wspomaga działanie układu trawiennego, dlatego bez obaw mogą ją spożywać osoby z dolegliwościami ze strony układu pokarmowego. Ponadto przyspiesza usuwanie toksyn z organizmu i poprawia odporność. Natomiast zawarty w ziarnach orkiszu rodanid zmniejsza ryzyko występowania choroby nowotworowej, wspomaga działanie układu nerwowego i odpornościowego oraz wykazuje pozytywny wpływ na poprawę pracy serca.

Skutki uboczne picia kawy

Kawa jest zdrowa pod warunkiem, że pije ją osoba zdrowa, wiedząca czym jest umiar. Nadmiar kawy wywołuje skutki niepożądane dla ludzkiego zdrowia, o których warto wspomnieć. Może ona powodować nerwowość i rozdrażnienie. Zbyt duża ilość kawy odpowiedzialna jest za kłopoty z zaśnięciem i obniżeniem nastroju. Nie powinny jej pić osoby, które zmagają się z wrzodami żołądka, chorobą trzustki, dwunastnicy. Nie jest też zalecana pacjentom z kamicą dróg żółciowych. Składniki kawy pobudzają żołądek do wydzielania dużej ilości kwasu solnego, co prowadzi do nasilenia objawów wymienionych schorzeń. A czy kawa szkodzi sercu? Może nie bezpośrednio. Jednak kawa wpływa na podniesienie ciśnienia tętniczego. Dlatego też osoby leczące się na nadciśnienie, po przebytym zawale, a także cierpiące na inne problemy kardiologiczne, powinny zrezygnować z kawy.

Czy kawa szkodzi na nerki? Kawa sprawia, że nerki nie są w stanie prawidłowo funkcjonować, działa moczopędnie. Zwiększa wydalanie z organizmu cennych składników mineralnych, takich jak potas. Co więcej, codzienne picie kawy może prowadzić do osteoporozy. Czarny napój zwiększa wydalanie wapnia. Z tego powodu miłośnicy tego aromatycznego napoju powinni wybierać kawę z mlekiem. A jak mleko wpływa na zdrowie? Mleko generalnie jest zalecane wszystkim, którzy nie wykazują nietolerancji laktozy. Natomiast dodane do kawy łagodzi smak i zwiększa jej przyswajalność przy lekkich problemach z układem pokarmowym. Kawa wypłukuje też witaminy. Ponadto udowodniono, że kawa niefiltrowana jest w stanie podnieść poziom cholesterolu.

Czy kawa na noc jest wskazana?

Niektórzy twierdzą, że nie wykazują wrażliwości na kofeinę zawartą w kawie i z tego powodu mogą śmiało pić kawę na noc. Jednak nie jest to zalecane. Nawet jeżeli wypicie kawy późnym wieczorem lub nawet w nocy nie powoduje u nas problemów z zasypianiem, to warto pamiętać, że kawa na noc potrafi skutecznie rozregulować nasz zegar biologiczny. Nawet jeśli skutki nie są odczuwalne natychmiast, to takie pogrywanie ze swoim organizmem może w przyszłości prowadzić do bezsenności, zaburzeń snu czy też pogorszenia się jego jakości.

Kawa a zdrowie

O szkodliwości kawy słyszymy z reguły w kontekście kobiet w ciąży. Stwierdzono, że w organizmie przyszłych matek metabolizm kofeiny jest wydłużony. Poza tym kofeina bez problemu przechodzi przez łożysko do płodu. Z drugiej strony całkowita rezygnacja z kawy w czasie ciąży nie jest konieczna. Stwierdzono, że umiarkowane spożycie kofeiny jest bezpieczne dla kobiet w ciąży. Nie stwarza ono zagrożenia dla nienarodzonych dzieci. Bezpieczna dawka kawy to 2-3 filiżanki czarnego napoju.

Należy jednak pamiętać, że kawa w dużych ilościach może być szkodliwa dla ciężarnej i dziecka. Powoduje ona wzrost stężenia katecholamin. Picie kawy może upośledzać transport substancji odżywczych do płodu, zwiększa ryzyko małej masy urodzeniowej noworodka. Na wczesnym etapie ciąży nadmiar kawy może prowadzić do poronienia i przedwczesnego porodu. Nadmiar kofeiny w organizmie podwyższa ciśnienie, podrażnia żołądek oraz oddziałuje negatywnie na układ nerwowy ciężarnej. Kawa może też wywoływać zgagę.

Czy dzieci mogą pić kawę?

Mimo swoich wad, kawa to niezwykle smaczny napój wykazujący również pozytywny wpływ na ludzki organizm. Skoro tak, to dlaczego dzieci nie mogą pić kawy? W naszym kraju panuje przekonanie o negatywnym wpływie kawy na organizmy dzieci i nastolatków. Z tego powodu dorośli stoją na straży tego napoju, niemal jakby był on równie szkodliwy, co alkohol. Jednak nie ma żadnych badań, które potwierdzałyby to przekonanie. Co więcej, ostatnie doniesienia naukowców zza oceanu dowodzą, że nastolatki pijące kawę w umiarkowanej ilości, wykazują się dużo lepszą koncentracją, poprawia się ich pamięć i zwiększa ilość zapamiętywanych informacji. Wygląda więc na to, że kawa pomaga się rozbudzić i poprawia koncentrację nie tylko u dorosłych, ale także u młodzieży.

Jeśli natomiast chcemy podobny efekt uzyskać u mniejszych dzieci pamiętajmy, by podawana im kawa była dużo słabsza i w niewielkich ilościach. Doskonałym rozwiązaniem jest także kawa zbożowa dla dzieci i młodzieży.

Czy kawa bezkofeinowa jest zdrowa?

W środowisku dietetyków oraz ludzi związanych ze zdrowym odżywianiem – niemal jak bumerang – co jakiś czas powraca pytanie, czy kawa bezkofeinowa jest zdrowa. Ten specyficzny rodzaj kawy ma swoje wady i zalety. Z pewnością właściwości kawy bezkofeinowej pozwalają na jej spożywanie nawet późnym wieczorem oraz w nocy, gdyż nie wykazuje ona działania pobudzającego. Jednak chcemy wiedzieć czy kawa bezkofeinowa szkodzi? Otóż nie. Ten rodzaj kawy jest absolutnie bezpieczny a brak kofeiny nie ma wpływu na jej smak i aromat. Jak więc jest uzyskiwana?

Kawa bezkofeinowa powstaje poprzez zanurzenie ziaren kawy w wodzie. W ten sposób kofeina zawarta w ziarnach stopniowo się rozpuszcza i pozwala otrzymać naturalną kawę o głębokim aromacie i wspaniałym smaku, jednak bez kofeiny. Kawa bezkofeinowa jest dobrym rozwiązaniem między innymi dla osób, które musiały zrezygnować ze zwykłej kawy z powodu problemów chorobowych z sercem.

Podziel się tym wpisem ze znajomymi